Quan hệ phụ thuộc xác định thứ tự logic của công việc. Chúng là xương sống của mọi biểu đồ Gantt và là lý do phần mềm lập lịch tồn tại — nếu không có chúng, bạn không thể theo dõi thủ công việc một nhiệm vụ bị chậm sẽ lan sang 50 nhiệm vụ khác như thế nào.
Vì sao quan hệ phụ thuộc quan trọng
Khi bạn liên kết các nhiệm vụ bằng quan hệ phụ thuộc, LoopGantt trở thành một công cụ lập lịch, không chỉ là một cuốn lịch. Thay đổi thời lượng một nhiệm vụ hoặc dời một ngày, toàn bộ tiến độ phía sau sẽ được tính lại ngay lập tức. Điều này gọi là hiệu ứng dây chuyền tiến độ, và nó giúp bạn tiết kiệm hàng giờ lập lại kế hoạch thủ công sau những lần thay đổi phạm vi không thể tránh khỏi.
Quan hệ phụ thuộc cũng làm lộ ra đường găng của dự án — chuỗi dài nhất gồm các nhiệm vụ phụ thuộc lẫn nhau. Bất kỳ sự chậm trễ nào trên đường găng đều làm lùi ngày kết thúc dự án. Các nhiệm vụ không nằm trên đường găng có độ dự trữ (slack) — chúng có thể trượt mà không ảnh hưởng đến ngày bàn giao.
Bốn loại quan hệ phụ thuộc
FS — Kết thúc–Bắt đầu (phổ biến nhất)
Task A ████████
Task B ████████
Nhiệm vụ B không thể bắt đầu cho đến khi Nhiệm vụ A kết thúc.
Dùng cho công việc tuần tự: “Viết báo cáo” → “Duyệt báo cáo”. Đây là loại mặc định và chiếm khoảng 80% quan hệ phụ thuộc trong thực tế.
SS — Bắt đầu–Bắt đầu
Task A ████████████ Task B ████████ Nhiệm vụ B không thể bắt đầu cho đến khi Nhiệm vụ A bắt đầu.
Dùng cho công việc song song có thể bắt đầu cùng lúc nhưng cần được phối hợp. Ví dụ: “Thiết kế kiến trúc” và “Đặc tả API” có thể bắt đầu cùng lúc, nhưng bản đặc tả phụ thuộc vào việc thiết kế kiến trúc đã được tiến hành.
Thêm độ trễ (SS+3) để thể hiện “B bắt đầu 3 ngày sau khi A bắt đầu” — hữu ích khi A cần hoàn thành một phần trước khi B bắt đầu.
FF — Kết thúc–Kết thúc
Task A ████████████
Task B ████████
Nhiệm vụ B không thể kết thúc cho đến khi Nhiệm vụ A kết thúc.
Dùng khi hai nhiệm vụ phải cùng hoàn tất. Ví dụ: “Kiểm thử QA” và “Kiểm thử beta” nên kết thúc cùng lúc để nhóm có thể cùng nhau chuyển sang bước nộp duyệt.
SF — Bắt đầu–Kết thúc (hiếm gặp)
Task A ████████ Task B ████████ Nhiệm vụ B không thể kết thúc cho đến khi Nhiệm vụ A bắt đầu.
Loại hiếm gặp nhất. Hữu ích trong các tình huống just-in-time và giao ca. Ví dụ: người làm ca đêm (B) không thể ra về cho đến khi người làm ca ngày (A) đến. Trong hầu hết các dự án phần mềm, bạn sẽ hiếm khi cần đến SF.
Độ trễ và thời gian dẫn
Mỗi quan hệ phụ thuộc có thể có độ trễ (số dương) hoặc thời gian dẫn (số âm):
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| FS+2 | B bắt đầu 2 ngày sau khi A kết thúc |
| FS-1 | B bắt đầu 1 ngày trước khi A kết thúc (chồng lấn) |
| SS+5 | B bắt đầu 5 ngày sau khi A bắt đầu |
| FF+0 | B kết thúc đúng lúc A kết thúc |
Thời gian dẫn (độ trễ âm) cho phép bạn mô hình hóa công việc song song một cách thực tế — ví dụ, bắt đầu kiểm thử tích hợp 2 ngày trước khi phần phát triển chính thức kết thúc.
Quy tắc trong LoopGantt
- Giai đoạn không thể có quan hệ phụ thuộc. Thay vào đó, hãy liên kết các nhiệm vụ bên trong giai đoạn.
- Quan hệ phụ thuộc vòng (A → B → A) được tự động phát hiện và bị từ chối.
- Một nhiệm vụ có thể có nhiều nhiệm vụ tiền nhiệm — nó chỉ bắt đầu sau khi tất cả nhiệm vụ tiền nhiệm đều đáp ứng ràng buộc của mình.
Cách thêm quan hệ phụ thuộc
- Nhấp vào nhiệm vụ kế nhiệm để mở trình chỉnh sửa nhiệm vụ.
- Đi tới mục Quan hệ phụ thuộc.
- Mở Chọn nhiệm vụ tiền nhiệm… và chọn nhiệm vụ tiền nhiệm.
- Nhấp vào huy hiệu loại để chọn loại (FS/SS/FF/SF), và nhấp vào giá trị độ trễ để đặt số ngày trễ (tùy chọn).
- Đóng trình chỉnh sửa. Các thay đổi được lưu ngay khi bạn thực hiện, và biểu đồ được lập lại lịch tức thì.
Bạn cũng có thể kéo đường phụ thuộc trực tiếp trên biểu đồ Gantt: di chuột lên mép phải của một thanh cho đến khi biểu tượng kết nối xuất hiện, rồi kéo đến nhiệm vụ đích.