Afhankelijkheden bepalen de logische volgorde van het werk. Ze vormen de ruggengraat van elk Gantt-diagram en zijn de reden dat planningssoftware bestaat — zonder afhankelijkheden is het onmogelijk om handmatig bij te houden hoe een vertraging in één taak doorwerkt in 50 andere.
Waarom afhankelijkheden belangrijk zijn
Als je taken koppelt met afhankelijkheden, wordt LoopGantt een planningsengine en niet alleen een kalender. Wijzig de duur van een taak of verschuif een datum, en de hele planning daarna wordt direct herberekend. Dit heet doorwerking in de planning (schedule cascade) en het bespaart je uren handmatig herplannen na de onvermijdelijke scopewijzigingen.
Afhankelijkheden maken ook het kritieke pad van je project zichtbaar — de langste keten van afhankelijke taken. Elke vertraging op het kritieke pad vertraagt de einddatum van het project. Taken buiten het kritieke pad hebben speling (slack) — ze kunnen uitlopen zonder gevolgen voor de opleverdatum.
De vier typen afhankelijkheden
FS — Finish-to-Start (meest gebruikt)
Task A ████████
Task B ████████
Taak B kan pas beginnen als taak A klaar is.
Gebruik dit type voor opeenvolgend werk: “Rapport schrijven” → “Rapport reviewen”. Dit is het standaardtype en het dekt zo'n 80% van de afhankelijkheden in de praktijk.
SS — Start-to-Start
Task A ████████████ Task B ████████ Taak B kan pas beginnen als taak A begonnen is.
Gebruik dit type voor parallel werk dat tegelijk kan starten maar wel moet worden afgestemd. Voorbeeld: “Architectuurontwerp” en “API-specificatie” kunnen tegelijk beginnen, maar de specificatie hangt ervan af dat de architectuur al in gang is gezet.
Voeg een vertraging (SS+3) toe om aan te geven dat “B 3 dagen na de start van A begint” — handig als A al gedeeltelijk klaar moet zijn voordat B begint.
FF — Finish-to-Finish
Task A ████████████
Task B ████████
Taak B kan pas klaar zijn als taak A klaar is.
Gebruik dit type als twee taken samen moeten worden afgerond. Voorbeeld: “QA-tests” en “Bètatests” moeten tegelijk eindigen, zodat het team samen door kan naar de indiening.
SF — Start-to-Finish (zeldzaam)
Task A ████████ Task B ████████ Taak B kan pas klaar zijn als taak A begonnen is.
Het zeldzaamste type. Nuttig bij just-in-time-scenario's en dienstoverdrachten. Voorbeeld: de medewerker van de nachtdienst (B) kan pas weg als de medewerker van de dagdienst (A) er is. In de meeste softwareprojecten heb je SF zelden nodig.
Vertraging en leadtijd
Elke afhankelijkheid kan een vertraging (positief getal) of leadtijd (negatief getal) hebben:
| Notatie | Betekenis |
|---|---|
| FS+2 | B begint 2 dagen nadat A klaar is |
| FS-1 | B begint 1 dag voordat A klaar is (overlap) |
| SS+5 | B begint 5 dagen nadat A is begonnen |
| FF+0 | B eindigt precies wanneer A eindigt |
Met leadtijd (negatieve vertraging) modelleer je realistisch parallel werk — bijvoorbeeld al met integratietests beginnen 2 dagen voordat de ontwikkeling officieel klaar is.
Regels in LoopGantt
- Fasen kunnen geen afhankelijkheden hebben. Koppel in plaats daarvan de taken binnen de fasen.
- Circulaire afhankelijkheden (A → B → A) worden automatisch gedetecteerd en geweigerd.
- Een taak kan meerdere voorgangers hebben — de taak begint pas als alle voorgangers aan hun voorwaarden voldoen.
Zo voeg je een afhankelijkheid toe
- Klik op de opvolgende taak om de taakeditor te openen.
- Ga naar het onderdeel Afhankelijkheden.
- Open Selecteer voorganger… en kies de voorgaande taak.
- Klik op het typelabel om het type te kiezen (FS/SS/FF/SF) en op de vertraging om het aantal dagen vertraging in te stellen (optioneel).
- Sluit de editor. Wijzigingen worden direct opgeslagen en het diagram wordt meteen opnieuw ingepland.
Je kunt ook direct op de Gantt een afhankelijkheidslijn slepen: beweeg de muis over de rechterrand van een balk tot het verbindingspictogram verschijnt en sleep dan naar de doeltaak.